Kredi taksitlerini düzenli ödeyen çoğu kişi, elindeki fazladan parayı ne yapacağına karar verirken ikiye bölünür: borcu erkenden azaltmak mı, yoksa o parayı biriktirip başka bir yerde değerlendirmek mi? Bu kararın sağlıklı verilebilmesi için önce ek ödemenin krediye tam olarak ne yaptığını görmek gerekir. Çünkü kredide ön ödeme avantajı soyut bir "iyi davranış" değil, hesaplanabilir ve karşılaştırılabilir bir kazançtır.
Aşağıdaki bölümlerde önce faizin neden azaldığını, ardından ek ödemeyi yaptığınızda bankanın önünüze koyduğu iki seçeneği sayısal bir örnekle karşılaştıracağız.
Kredi taksitinizin içinde iki bileşen vardır: o ay eritilen anapara ve o ay için işleyen faiz. Vadenin başında taksitin büyük kısmı faize, sonlara doğru ise anaparaya gider. Ek ödeme, bu dengeyi kalıcı olarak lehinize çevirir.
Her ay tahakkuk eden faiz, o an bankaya olan anapara borcunuzun bir yüzdesidir. Anaparayı 20.000 lira azalttığınızda, izleyen ayların hepsinde bu 20.000 liranın faizi hiç doğmaz. Yani tasarruf tek seferlik değildir; kalan vade boyunca her ay tekrarlanır. Ek ödemeyi ne kadar erken yaparsanız, faizinden kurtulduğunuz ay sayısı da o kadar artar.
36 aylık bir kredide 12. ayda yapılan ek ödeme, 30. ayda yapılan aynı tutarlı ödemeden çok daha fazla faiz kazandırır. Nedeni basittir: ilk durumda önünüzde faiz doğmasını engelleyeceğiniz 24 ay, ikincisinde ise yalnızca 6 ay vardır. Bu yüzden "birikince toplu kapatırım" yaklaşımı, çoğu zaman küçük ama düzenli ara ödemelerin gerisinde kalır.
Tüketici kredilerinde borçlunun vadeden önce ödeme yapma ve buna karşılık faiz indirimi talep etme hakkı bulunur. Banka, erken kapatılan kısma ait henüz doğmamış faizi ve buna bağlı masrafları silmek durumundadır. Konut kredileri gibi bazı ürünlerde kalan anapara üzerinden sınırlı bir erken ödeme tazminatı alınabildiği için, ek ödeme kararı öncesinde sözleşmenizdeki bu maddeyi okumak gerekir. Ayrıca bazı bankalarda ara ödemenin taksit gününde ya da belirli bir alt tutarın üzerinde yapılması istenir.
Ek ödeme yaptığınızda banka size genellikle iki yol sunar: taksit tutarı aynı kalsın ve vade kısalsın ya